شهرستان جلفا

 ( شب یلدا) چله گئجه سی

یکی از آیین های شب یلدا در ایران، تفال با دیوان حافظ است. مردم دیوان اشعار لسان الغیب را با نیت بهروزی و شادکامی می گشایند و فال دل خویش را از او طلب می کنند. در برخی دیگر از نقاط ایران نیز شاهنامه خوانی رواج دارد. نقل خاطرات و قصه گویی پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها نیز یکی از مواردی است که یلدا را برای خانواده ایرانی دلپذیرتر می کند. اما همه این ها ترفندهایی است تا خانواده ها گرد یکدیگر جمع شوند و بلندترین شب سال را با شادی و صفا سحر کنند.

در سراسر ایران زمین، جایی را نمی یابید که خوردن هندوانه در شب یلدا جزو آداب و رسوم آن نباشد. در نقاط مختلف ایران، انواع تنقلات و خوراکی ها به تبع محیط و سبک زندگی مردم منطقه مصرف می شود اما هندوانه میوه ای است که هیچ گاه از قلم نمی افتد، زیرا عده زیادی اعتقاد دارند که اگر مقداری هندوانه در شب چله بخورند در سراسر چله بزرگ و کوچک یعنی زمستانی که در پیش دارند سرما و بیماری بر آنها غلبه نخواهد کرد.

در آذربایجان مردم هندوانه چله (چیله قارپوزی) می خورند و باور دارند که با خوردن هندوانه لرز و سوز و سرما به تن آنها تاثیری ندارد.

در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را قسم می دهند که زیاد سخت نگیرد و معمولا گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و کشمش می خورند.

مردم شهرستان جلفا مثل مردم تمام نقاط کشور ، آخرین شب پائیز را که  پیام آور آغاز  زمستانی سرد و پر برف میباشد گرامی میدارند .و آن شب را  شب چله (  یلدا  ) یا چله گئـــــجه سی مینامند . و این را که طولانی ترین شب سال است ، محترم شمرده و جشن میـــگیرند . در سالهای گذشته همه اهل خانواده در اطراف کرسی می نشســـتند و انواع میوه ها و خشکبار را با شادی و صمیمیت میل  میکردند و  در بین همه خوردنی ها ی شب چله هندوانه  شب چله  ( چله قـــارپوزی ) ،  عزیز ترین  و سمبلیک ترین بود و این چله قارپوزی را هم از محصــــولات منطقه با هزار ترفتد نگه میداشتند ، تا  خراب نشود و یا بچه ها  در خفا نخورند . بهر حال بقول  شهریار  ( الله نه خوش غمسیز ، غمسیز یاشار دوخ ، خدایا چقدر با خوشی و بدون غم و غصه زندگی میکردیم.) امروزه نیز همان سنت دیرین با رنگ و بوی خاصی اجرا میشود .(ولی لذت و حال و هوای آنروز را ندارد ) و انواع میوه ها و هنـــــــــــدوانه ، همراه آجیل و شیرینیجات در میان خنده و شادی میل میشود و خاطرات دوران گذشته توسط بزرگتر ها  ، همراه بالطیفه ها نقل میشود .

فرستادن چله پایی (کادو ی شب چله ) از طرف خانواده داماد برای عروس ، یک سنت پسندیده ای است که در  عصر شب چله انجام میــــگیرد و آن عبارت است از انواع میوه ، و آجیل و شیرینی و بخصوص هندوانه و لباس برای عروس خانم  ، که آنرا بصورت خیلی زیبایی در داخل یک سینی دایره ای مسی بزرگ چیده و بنام خنچه ( خونچا) با مراسم خاصی بخانه عروس میبرند و....

  با استفاده از : کتاب جلفا از دیر باز تاکنون

                        و اینترنت